स्वनिगःया नेवाःतय्गु आपालं अमूर्त सम्पदामध्येय् साहित्यिक परम्परा नं खः । साहित्यया थीथी विधामध्येय् प्याखं नं छता खः । लिच्छविकालीन अभिलेखय् प्याखंनाप स्वापू दुगु आपालं खँग्वःत लुयावःगुलिं व प्रत्येक नेवाःवस्तीइ आतकं दबू ल्यनाः हे च्वंगुलिं स्वनिगःया नेवाःत प्याखंप्रेमी खः धैगु स्पष्ट जू । स्वनिगःया पुलांगु प्याखंकथं स्वनिगःया जलप्याखं (हरिसिद्धिप्याखं) यात कायेगु याः । जलप्याखं यौसिवें ध्यंमथ्यं स्वद्वःदै पुलां धायेगु याः । थौतकं थुगु प्याखं झिनिदँय् छकः थीथी थासय् वनाः क्यनेगु याः । अथे हे जुजु सिद्धिनरसिंह मल्लया कात्तिप्याखं, उगु हे इलय्या भ्यालिंचा प्याखं स्वसःत्या दें पुलेधुंकल । थुकथं स्वनिगःया नेवाःतय्सं छगू हे प्याखंयात ताःईतक निरन्तर न्ह्याकाच्वंगु धैगु विश्व रिकर्ड जुइफु । नेवाःतय् प्याखंप्रति नुगः क्वसाःगुलिं हे थुकथं प्याखनं निरन्तरता कयाच्वंगु खः ।
सिनाज्या क्वचायेवं शारिरीक व मानसिक स्वस्थताया निंतिं नेवाःतय्सं गुंला (श्रावण/भाद्र) निसें आपालं मनोरञ्जनात्मक ज्याखँ न्याकी । नेवाःतय् प्रत्येक त्वाःत्वालय् दुगु प्राचिन दबुली थीथी प्याखं न्ह्यब्वया मनोरञ्जन याइ । थौंकन्हे फेसबुक, इन्स्टाग्राम, युट्युब थें जाःगु सामाजिक सञ्जालया हुनिं सार्वजनिक स्थलय् क्यनीगु दबूप्याखं (खःप्याखं) या महत्ता म्हो जुजु वन । धार्मिक, सामाजिक, राजनैतिक विविध विषयया खःप्याखं स्वयेत हे आपुलु जुल । नेवाःतय्सं न्याकावंगु थज्याःगु अमूल्य धरोहरयात ल्यंकातयेमाः । लोकंह्वाःगु थज्याःगु खःप्याखंयात हाकनं पुनःजीवित यायेमाः । थ्वहे खँयात वाःचायेकाः नेपालभाषा एकेडेमिं यलमहानगरपालिकाया नेपालभाषा, साहित्य, संस्कृतिप्रेमी हनेवहम्ह मेयर भाजु चिरिबाबु महर्जनया न्यःने थज्याःगु नेवाःतय्गु अमूर्त सम्पदायात ल्यंकातयेमाःगु खँ न्ह्यथसें प्रस्ताव न्यव्वल । एकेडेमिया थज्याःगु प्रस्तावं मेयरजु उत्साहित जुयादिल । अले तुरुन्त हे थुगुसीनिसें यंयाःपुन्हिया लसताय् एकेडेमिलिसें जानाः यलय् खःप्याखं न्याकेगु निर्णय न्यंकादिल । यलमहानगरपालिकाया सुखद् निर्णय वयेव नेपालभाषा एकेडेमिं खःप्याखंया निंतिं पहल यात ।
धुगुसी खःप्याखं क्यनेत क्वय् न्ह्यथनाकथं ज्या न्याकेगु जुइ –
यलमहानगरपालिकादुनेया खलः, पुचः वा च्वमिपिन्सं व्वति कायेफइ
० थ्वहे वइगु ने.सं. ११४५ यंलाथ्वः १ (भाद्र ८ गते) आइतबारदुने प्याखंया प्रतिलिपि दुथ्याकेमाः
० दुतवःगु प्याखंमध्ये बांलाःगु स्यल्लागु छगू जक ल्ययेगु जुइ
० न्यव्वयेत ल्यःगु प्याखंया करारनामाकथं स्यनेत व मेगु ज्याया निंतिं न्यथु आर्थिक ग्वाहालि चूलाइ
० प्याखं न्ह्यब्वयेत थाय् दबू, सः व जःयात माःगु सकतां प्राविधिक ब्यवस्था एकेडेमि व महानगरपालिकापाखें जुइ यल महानगरपालिकादुने म्होतिं स्वंगू थासय् प्याखं न्ह्यब्वयेमाः, मालधाःसा यल देय् पिने नं प्याखं
न्यव्वयेमालेफु
० प्याखं न्यव्वस्वपतिकं प्याखं खलःयात पारिश्रमिकया व्यवस्था जुइ
प्याखंया संहिता
० दृश्य साहित्यं वर्जित याःगु प्यता खें न्यथनेत दइ मखु
क) स्तनपान
ख) वध
ग) स्नान
घ) सम्भोग
० राष्टिय अखण्डताय् आंच वइगु छु नं खं न्ह्यथने दइमखु
प्याखनय् सामाजिक, धार्मिक विचलन दुथ्याके दइमखु
जातीय छुवाछुट दुथ्याके दइमखु
० प्याखंम्वः च्याम्हतक जुइमाः
प्याखं निघौदुने क्वचायेकेमाः
प्याखंया फाइदा
क) नेवाः सभ्यताया छगू गर्व यायेबहगु संस्कृति ल्यंकेत तिवः जुइ
ख) च्वमि व कलाकारतय् प्रतिभा न्ह्यब्वयेगु त्वःताः चूलाइ
ग) नेपालभाषा एकेडेमि व यलमहानगरपालिकायात नेवाःतय् प्राचिन सम्पदा ल्यंकेगु ह्वःताः चूलाइ
घ) यलमहानगरपालिकां थःगु सन्देश प्रवाह यायेगु त्वःताः चूलाइ
ड) रोजगारीया वह्वःताः चूलाइ
लिखें
हलिमय् नेपाःया म्हसीका धैगु हे स्वनिगःया आदिवासी नेवाःतय्सं धस्वाकातःगु ज्वःमदुगु जीवित मूर्त अमूर्त सम्पदा खः । थुकिया संरक्षण, संवद्धन यानाः न्हूपुस्ताय् सकुशल लःल्हायेगु सकसिगु परमकर्तब्य खः । उकिं नेपालभाषा एकेडेमि व यलमहानगरपालिकाया मंकाः कुतलं जुइत्यंगु खःप्याखंया महाअभियानय् सकसिनं ग्वहालि याये ।
चान्सलर
मल्ल के सुन्दर
